Δ. Αἱ κατά τοῦ «πρωτείου» μαρτυρίαι τῆς Ἱ. Παραδόσεως.

Δ. Αἱ κατά τοῦ «πρωτείου» μαρτυρίαι τῆς Ἱ. Παραδόσεως.

Περί τῶν μαρτυριῶν τούτων, ἐκ τῆς «Δογματικῆς τῆς Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας» τοῦ ἀοιδίμου καθηγητοῦ + Παν. Τρεμπέλα, τόμ. Β΄, σελ. 398-401 μεταφέρομεν τά ἑξῆς:

«1. Ἀλλά καί τά ἐκ τῆς ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ ἱερᾶς Παραδόσεως ἀναζητηθέντα ὑπό τῶν περί τόν Πάπαν στηρίγματα τῶν περί πρωτείου ἀξιώσεων αὐτοῦ παρουσιάζονται σφόδρα ἀσθενῆ καί ἀνίσχυρα. Οὕτω τό ὅτι ὁ ‘Ιγνάτιος ὁ Θεοφόρος καλεῖ τήν Ἐκκλησίαν τῶν Ρωμαίων «προκαθημένην τῆς ἀγάπης»37 ἠμπορεῖ μέν νά ἀποτελῇ ἔνδειξιν, ὅτι ὁ Ἰγνάτιος ἐξετίμα αὐτήν ὡς ἐξόχως σπουδαίαν Ἐκκλησίαν ἐν τῷ Χριστιανι- σμῷ, κατ’ οὐδένα ὅμως λόγον ἀποδεικνύει, ὅτι καί ἀνεγνώριζεν εἰς τόν ἐπίσκοπον αὐτῆς πρωτεῖον κυριαρχίας ἐπί πάσης τῆς Ἐκκλησίας. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τό χωρίον τοῦ Εἰρηναίου38, εἰς τό ὁποῖον ἀναφέρεται, ὅτι πρός τήν Ἐκκλησίαν τῆς Ρώμης (διά τό ὑπερέχον πρωτεῖον – «propter potentiorem principalitatem») ἀνάγκη εἶναι ἵνα συμφωνῇ πᾶσα ἡ Ἐκκλη- σία, ἤτοι οἱ ἁπανταχοῦ πιστοί, διότι ἐν αὐτῇ διετηρήθη ἡ ἀποστολική παράδοσις, θά ἠδύνατο νά παρατηρηθῇ πρωτίστως μέν, ὅτι δέν ἔχομεν πρό ἡμῶν αὐτό τό πρωτότυπον κείμενον τοῦ Εἰρηναίου, ἀλλά μετάφρασιν αὐτοῦ λατινικήν, ἥτις ὑπό τῶν ἐν τῇ Δύσει γενομένη δέν εἶναι ἀπίθανον νά μή ἀποδίδῃ ἀκριβῶς τό νόημά του. Πάντως πρός διακρίβωσιν τούτου δέον νά λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν καί τά συμφραζόμενα, διά τῶν ὁποίων ὁ Εἰρηναῖος συνιστᾷ, ἵνα προκειμένου νά ἀποφασίσῃ τις μεταξύ αἱρετικῶν καί Ὀρθοδόξων, προσφεύγῃ εἰς τήν διδασκαλίαν τῶν Ἐκκλησιῶν, καί μάλιστα ἐκείνων, αἵτινες διά τῆς διαδοχῆς τῶν ποιμένων των ἀνάγονται μέχρι τῶν ἀποστόλων. Ἐπειδή δέ θά ἦτο μακρόν νά διατρέξῃ ταύτας, ἀρκεῖ νά ἐξετάσῃ τις ποία εἶναι ἡ διδαδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρώμης. Κατά τά συμφραζόμενα λοιπόν ταῦτα ἡ potentior principalitas τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρώμης δέν προβάλλεται ὑπό ἔννοιαν ἀπόλυτον, ἀλλά μόνον («quoniam longum est in hoc tali volumine omnium ecclesiarum enumerare successiones») πρός διευκόλυνσιν τοῦ ἐκζητοῦντος τήν ἀποστο- λικήν παράδοσιν, μή διαμφισβητουμένου, ἀλλά τοὐναντίον διακηρυττομένου, ὅτι οὐ μόνον εἰς τήν ἐν Ρώμῃ, ἀλλ’ εἰς πᾶσαν Ἀποστολικήν Ἐκκλησίαν θά ἠδύνατό τις νά πληροφορηθῇ περί τῆς ἀληθείας.

2. «Ἄλλως τε τήν ἔννοιαν τοῦ ὅρου potentior principalitas, ἐάν ὄντως οὗτος ἐγράφη ὑπό τοῦ Εἰρηναίου, ἀποσαφεῖ καί ἡ Ἐκκλησιαστική πρᾶξις, περί τῆς ὁποίας πληροφοροῦσιν ἡμᾶς δύο γεγονότα, τῶν ὁποίων δέν ὑπῆρξε ξένος καί αὐτός ὁ Εἰρηναῖος. Ἀναφέρονται δέ τά γεγονότα ταῦτα εἰς τό ζήτημα τοῦ χρόνου τῆς τελέσεως τοῦ Πάσχα, ἐπί τοῦ ὁποίου ἡ Ρώμη ἠκολούθει ἄλλην παράδοσιν τῆς ὑπό τῶν Ἐκκλησιῶν τῆς Μ. Ἀσίας τη- ρουμένης. «Τοῦ μακαρίου δέ Πολυκάρπου ἐπιδημήσαντος τῇ Ρώμῃ ἐπί Ἀνικήτου», καθά ἀναφέρει ὁ μαθητής αὐτοῦ Εἰρηναῖος, οὔτε ὁ Ἀνίκητος τόν Πολύκαρπον πεῖσαι ἠδύνατο, οὔτε μήν ὁ Πολύκαρπος τόν Ἀνίκητον ἔπεισεν, ἀλλά μετ’ εἰρήνης ἀπ’ ἀλλήλων ἀπηλλάγησαν, μή ἀποπειρα- θέντος τοῦ Ἀνικήτου διά χρήσεως τοῦ ἀνυπάρκτου πρωτείου ἐξουσίας νά ἐπιβάλῃ τήν παράδοσιν τῆς ἐν Ρώμῃ Ἐκκλησίας εἰς τόν Πολύκαρπον. Ὅτε δέ πάλιν βραδύτερον, ζῶντος ἔτι τοῦ Εἰρηναίου, Βίκτωρ ὁ ἐπίσκοπος Ρώμης ἐξεδήλωσε διά τό αὐτό ζήτημα διάθεσιν, ὅπως ἀποκόψῃ τάς ἐν Ἀσίᾳ Ἐκκλησίας τῆς μετ’ αὐτοῦ κοινωνίας, «οὐ πᾶσι τοῖς ἐπισκόποις ταῦ- τα ἠρέσκετο, ἀλλά πολλοί ἐξ αὐτῶν, ἐν οἷς καί ὁ Εἰρηναῖος, ἐκ προσώπου ὧν ἡγεῖτο κατά τήν Γαλλίαν ἀδελφῶν, ἀντιτάσσονται, φέρονται δέ καί τούτων αἱ φωναί πληκτικώτερον καθαπτόμεναι τοῦ Βίκτωρος»39. Καί ματαιοῦται ἡ πρόθεσις τοῦ ἐπισκόπου Ρώμης, ἀπό τῆς διοικήσεως τοῦ ὁποίου παρουσιάζονται ἀνεξάρτητοι οὐ μόνον οἱ ἐν τῇ Ἀνατολῇ, ἀλλά καί οἱ ἐν τῇ Δύσει ἐπίσκοποι.

3. Παρόμοιον θά ἠδύνατο νά παρατηρήσῃ τις καί περί τῶν ὑπέρ τοῦ Παπικοῦ πρωτείου προβαλλομένων μαρτυριῶν ἐκ τῶν συγγραφῶν τοῦ Κυπριανοῦ. Ὀνομάζει μέν ὁ Κυπριανός τήν Ἐκκλησίαν τῆς Ρώμης μητέρα καί ρίζαν τῆς καθολικῆς Ἐκκλησίας, καθώς καί καθέδραν τοῦ Πέτρου καί προϊσταμένην Ἐκκλησίαν, ἐξ ἧς ἡ ἐπισκοπική ἑνότης προῆλθεν40. Ἀλλ’ ἐξ ἄλλου ἀναφερόμενος εἰς τάς διαφοράς γνωμῶν, αἵτινες περί τοῦ βαπτί- σματος ἰδίᾳ τῶν αἱρετικῶν παρατηροῦνται μεταξύ τῶν ἐπισκόπων, γράφει καί ἐξ ὀνόματος ἄλλων, πρός τόν Στέφανον ἐπίσκοπον Ρώμης, ὅτι «δέν ἀξιοῦμεν νά βιάσωμεν οὔτε νά δώσωμεν νόμον εἰς κανένα, διότι ἕκαστος ἐπίσκοπος ἔχει πᾶσαν ἐλευθερίαν ἐν τῇ διακυβερνήσει τῆς Ἐκ- κλησίας του, ὤν ὑπόλογος περί τῆς διαγωγῆς αὐτοῦ ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ41 . Παρά τήν ἐπιμονήν δέ τοῦ Στεφάνου, ὅπως μή ἀναβαπτίζωνται οἱ αἱρετικοί, καί παρά τάς ἀπειλάς αὐτοῦ ὁ Κυπριανός, καί οἱ περί αὐτόν ἐπίσκοποι, «συμφωνήσαντες μετά τῶν ἐπισκόπων Ἑλένου καί Φερμιλιανοῦ καί πάντων τε τῶν ἀπό Κιλικίας καί Καππαδοκίας καί Γαλατίας καί πάντων τῶν ἑξῆς ὁμορούντων ἐθνῶν» ἀντέστησαν καί διά συνοδικῶν ἔτι ἀποφάσεων ἐφήρμοσαν πρᾶξιν ἀντίθετον πρός τήν ἐν Ρώμῃ κρατοῦσαν. Ρητῶς δέ ἀλλαχοῦ ὁ Κυπριανός διακηρύττει, ὅτι καί οἱ λοιποί ἀπόστολοι ἦσαν ὅ,τι ὑπῆρξεν ὁ Πέτρος, κεκτημένοι τά ἴσα δικαιώματα τιμῆς καί ἐξουσίας»42 .

4. Τοιοῦτον ὑπῆρξε τό φρόνημα καί τοιαύτη ἡ πρᾶξις τῶν κατά τήν Δύσιν Ἐκκλησιῶν κατ’ αὐτούς ἔτι τούς πρώτους αἰῶνας. Ὅ,τι δέ συναντῶμεν ἔπειτα εἴτε ὡς ἐπευφημίας καί ὡς ἁβρόφρονας ἐπαίνους πρός τούς ἐπισκόπους Ρώμης43 εἴτε ὡς ἐκφράσεις τιμῆς καί σεβασμοῦ πρός τόν θρόνον τοῦ Πέτρου, εἴτε ὡς ἐξάρσεις τοῦ Πέτρου, ὡς κορυφαίου τοῦ σώματος τῶν Ἀποστόλων καί ὡς θεμελίου τῆς Ἐκκλησίας, δέν ἀπο- δεικνύει τίποτε περί πρωτείου ἐξουσίας, τό πολύ δέ μαρτυρεῖ πρωτεῖον τιμῆς, ὅπερ οὐδέποτε ἠρνήθη ἡ Καθολική Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία εἰς τόν ἐπίσκοπον Ρώμης. Καί ἵνα ἐπισφραγίσωμεν τά ἀνωτέρω εἰρημένα καί δι’ ἑτέρας ἐκ Δύσεως μαρτυρίας, ἐπικαλούμεθα τούς λόγους τοῦ Ἱερωνύμου, καθ’ οὕς «ὁπουδήποτε καί ἄν ὧσιν ἐπίσκοποι, εἴτε ἐν Ρώμῃ, εἴτε ἐν Κων/πόλει, εἴτε ἐν Ρηγίῳ… τῆς αὐτῆς ἀξίας εἰσί καί τήν αὐτήν ἱερωσύνην ἔχουσι. Πάντες τῶν Ἀποστόλων διάδοχοι εἰσι»44 .

Leave a reply

Your email address will not be published.