Γ. Ὁ προσωπικός ἔλεγχος τοῦ ἀποστόλου Πέτρου ὑπό τοῦ ἀποστόλου Παύλου

Γ. Ὁ προσωπικός ἔλεγχος τοῦ ἀποστόλου Πέτρου ὑπό τοῦ ἀποστόλου Παύλου

Σπουδαιοτάτην μαρτυρίαν ἐναντίον τοῦ παπικοῦ «πρωτείου» ἀποτελεῖ ὡσαύτως, ὡς προείπομεν, ὁ ὑπό τοῦ ἀποστόλου Παύλου σοβαρός ἔλεγχος τοῦ ἀποστόλου Πέτρου. Τό σχετικόν χωρίον ἔχει ὡς ἑξῆς:

«…Ὅτε δέ ἦλθε Πέτρος εἰς Ἀντιόχειαν κατά πρόσωπον αὐτῷ ἀντέστην, ὅτι κατεγνωσμένος ἦν. Πρό τοῦ γάρ ἐλθεῖν τινας ἀπό Ἰακώβου μετά τῶν ἐθνῶν συνήσθιεν· ὅτε δέ ἦλθον, ὑπέστελλε καί ἀφώριζεν ἑαυτόν, φοβούμενος τούς ἐκ περιτομῆς. Καί συνυπεκρίθησαν αὐτῷ καί οἱ λοιποί Ἰουδαῖοι, ὥστε καί Βαρνάβας συναπήχθη αὐτῶν τῇ ὑποκρίσει. Ἀλλ’ ὅτε εἶδον ὅτι οὐκ ὀρθοποδοῦσι πρός τήν ἀλήθειαν τοῦ Εὐαγγελίου, εἶπον τῷ Πέτρῳ ἔμπροσθεν πάντων∙ Εἰ σύ Ἰουδαῖος ὑπάρχων ἐθνικῶς ζῇς καί οὐκ Ἰουδαϊκῶς, τί τά ἔθνη ἀναγκάζεις ἰουδαΐζειν;» (Γαλ. Β΄ 11-16)29 . Ἀφιερώσας εἰδικήν ὁμιλίαν ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος διά τήν διαφωνίαν ταύτην ὑπό τόν τίτλον «Λόγος εἰς τήν περικοπήν, ὅτε ἦλθεν ὁ Πέτρος εἰς Ἀντιόχειαν κατά πρόσωπον αὐτῷ ἀντέστην» (Ἑ.Π., τ. 51, σελ. 373 ἑξ.), γράφει ἐν αὐτῇ, σύν ἄλλοις, καί τά ἑξῆς:

«Β΄…» Ἄρα οὖν θορυβεῖ ἕκαστος τῶν ἀκουόντων τοῦτο· ὅτι Παῦλος ἀντέστη τῷ Πέτρῳ, ὅτι στῦλοι τῆς Ἐκκλησίας συγκρούονται καί ἀλλήλοις προσπίπτουσι; Στῦλοι γάρ ὄντως εἰσίν οὗτοι, τήν ὀροφήν τῆς πίστεως ἀνέχοντες καί διαβαστάζοντες, καί στῦλοι καί πρόβολοι καί ὀφθαλμοί τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας καί πηγαί τῶν ἀγαθῶν καί θησαυροί καί λιμέ- νες…». Καί κατωτέρω (σελ. 381 § IB΄): «…» Ὅτι Θεός Χριστός… ὁμοίως Παῦλος καί Πέτρος ἐκήρυττον. Ἐν τίσι οὖν ἡ διαφορά; Ἐν τῇ παρατηρήσει τῶν βρωμάτων, ἐν τῇ περιτομῇ, ἐν τοῖς ἄλλοις Ἰουδαϊκοῖς ἔθεσιν. Ὁ μέν γάρ Πέτρος οὐκ ἐτόλμα τοῖς ἑαυτοῦ μαθηταῖς φανερῶς λέγειν καί διαρ- ρήδην, ὅτι δεῖ τούτων ἀποστῆναι καθάπαξ. Ἐδεδοίκει γάρ, μήποτε πρό καιροῦ τήν συνήθειαν τούτων ἀνασπάσαι βουλόμενος… Διά τοῦτο ἠνεί- χετο ὁ μακάριος Πέτρος Ἰουδαϊζόντων αὐτῶν… Ἀλλ’ οὐχ ὁ Παῦλος οὕτως…». Καί ἐν σελ. 388: « Ἀλλ’ ὥσπερ ἐπετίμα Παῦλος καί ταῦτα ἀκούων Πέτρος ἐσίγα…, κατεδέχετο ὡς οὐκ ὀρθῶς πεποιηκώς, δέχεσθαι τήν ἐπίπληξιν». Ταῦτα, σύν ἄλλοις, γράφει ὁ θεῖος Χρυσόστομος διά τήν διαφωνίαν μεταξύ τῶν κορυφαίων ἀποστόλων.

Καί τονίζει βεβαίως ὁ ἅγιος Πατήρ ἐν τῇ αὐτῇ ὁμιλίᾳ (αὐτόθι, σελ. 385-388) ὅτι ἡ διαφωνία αὕτη δέν ἦτο διαφωνία οὐσίας, ἀλλά τοιαύτη «τακτικῆς» καί «οἰκονομίας» τοῦ ἀποστόλου Πέτρου, ἵνα μή βλαβῶσιν οἱ ἐξ Ἰουδαίων χριστιανοί· ἐξηγεῖ ὅτι «ἠνείχετο αὐτῶν Ἰουδαϊζόντων», ἤτοι ὅτι ἠνείχετο τήν ὑπ’ αὐτῶν τήρησιν καί τῶν ἐθῶν τοῦ Μωσαϊκοῦ νόμου (τῆς περιτομῆς, τῶν περί βρωμάτων διατάξεων κλπ.), φοβούμενος μήπως πρό καιροῦ τήν συνήθειαν ταύτην ἀποκόπτων βλάψει αὐτούς καί ἀναμένων τήν κατάλληλον πνευματικήν των ἀνάπτυξιν, ἵνα ὑποδείξῃ εἰς αὐτούς τό ἀνωφελές πλέον τῶν ἐθῶν τούτων· ἀποδεικνύει ὅτι ἡ τε δια- φωνία καί ὁ ἔλεγχος ἐγένοντο πρός ὠφέλειαν τῶν ἐξ Ἰουδαίων πιστῶν, ὅπως καί τῶν ἐξ ἐθνῶν τοιούτων, γενικώτερον· ὅμως δέν δύναται νά ὑπάρξῃ ἀντίρρησις ὅτι ὑπῆρξε διαφωνία, ἔστω καί τακτικῆς, καί ὅτι ἐξ αἰτίας ταύτης ἐγένετο ἔλεγχος – ἐπιτίμησις καί ἐπίπληξις, καί κατά τόν θεῖον Χρυσόστομον τοῦ ἀποστόλου Πέτρου ὑπό τοῦ ἀποστόλου Παύλου, καθ’ ὅν ὁ πρῶτος δέν προέβαλεν οὔτε «πρωτεῖον», μήτε «ἀλάθητον». Ἐσιώπησε, «δεχόμενος κατά τόν θεῖον Χρυσόστομον καί πάλιν – τήν ἐπίπληξιν καί ἀποδεχόμενος ὡς οὐκ ὀρθῶς πεποιηκώς».

Οὕτω, καί διά τῆς ὑπερόχου ταύτης ὁμιλίας τοῦ ἁγίου Πατρός, δέν διευκρινίζεται μόνον, καί ἐν θαυμαστῇ μάλιστα ἀναλύσει, ὁ βαθύτερος πνευματικός λόγος τῆς μεταξύ τῶν «κορυφαίων» ἀποστόλων διαφωνίας· παρέχονται συνάμα καί ἀνεκτίμητα πνευματικά στοιχεῖα περί τῆς θέσεως τοῦ ἀποστόλου Πέτρου ἐν τῷ σώματι τῶν ἀποστόλων καί τῆς Ἐκκλησίας καθόλου. Οἱ δύο ἀπόστολοι χαρακτηρίζονται «στῦλοι», τήν ὀροφήν τῆς πίστεως ἀνέχοντες καί διαβαστάζοντες, στῦλοι καί πρόβολοι καί ὀφθαλμοί τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας καί πηγαί ἀγαθῶν, ὁ δέ ἀπόστολος Πέτρος χαρακτηρίζεται ἐπανειλημμένως συναπόστολος ἁπλῶς τοῦ ἀπο- στόλου Παύλου καί διδάσκαλος τῶν Ἰουδαίων, ἐνῷ ὁ Παῦλος χαρα- κτηρίζεται «διδάσκαλος ἐθνῶν». «Ἄν ὁ ἀπόστολος Πέτρος ἦτο ἡ ὁρατή κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας καί ὁ ὁρατός ἐκπρόσωπος τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ ἐπί τῆς γῆς, πῶς ἦτο δυνατόν νά θεωρηθῇ ὑπό τοῦ ἁγίου Πατρός ἁπλῶς «στῦλος» ἤ «ὀφθαλμός» τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας ἰσότιμος μέ τόν ἀπόστολον Παῦλον καί οὐχί ἡ «ὁρατή ὀροφή», ἡ «ὁρατή κεφαλή» τῆς Ἐκκλησίας;30

Ἀπ’ ἀρχῆς δέ καί τῆς ὁμιλίας ταύτης καί μέχρι τέλους αὐτῆς ἐκδηλοῦται ὑπό τοῦ ἁγίου Πατρός ἡ ἰδιαιτέρα προτίμησις καί ὁ ἰδιαίτερος σεβασμός του πρός τόν ἀπόστολον Παῦλον. Προκειμένου ν’ ἀναφέρῃ τά ὀνόματα τῶν δύο «κορυφαίων» ἀποστόλων, προτάσσει, σχεδόν πάντοτε, ὅπως καί εἰς ἄλλας ὁμιλίας του, τό ὄνομα τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Ὀνο- μάζει πολλάκις τόν ἀπόστολον Πέτρον «διδάσκαλον» ἁπλῶς τῶν ‘Ιουδαίων, ἐνῷ τόν ἀπόστολον Παῦλον «διδάσκαλον ἐθνῶν». Εἰς ἄλλας ὁμιλίας ὀνομάζει βεβαίως τόν ἀπόστολον Πέτρον κορυφαῖον τῶν λοιπῶν ἀποστόλων, τῶν ἕνδεκα. Προκειμένου ὅμως περί τοῦ ἀποστόλου Παύλου, δι’ ὅν ἔγραψε ἑπτά εἰδικάς Ὁμιλίας ἐγκωμιαστικάς, ἰδού τί γράφει ἰδιαιτέρως, μεταξύ ἄλλων:

«…Πόθεν οὖν εὔκαιρον εἴη ἄν ἅψασθαι τῶν ἐγκωμίων; Πόθεν ἄλλοθεν, ἤ ἀπ’ αὐτοῦ τοῦ πρώτου, τοῦ δεῖξαι τά ἁπάντων ἀγαθά; Εἴτε γάρ προφῆται ἐπεδείξαντό τι γενναῖον, εἴτε πατριάρχαι, εἴτε δίκαιοι, εἴτε ἀπόστολοι (ἐν οἷς συμπεριλαμβάνεται βεβαίως καί ὁ ἀπόστολος Πέτρος), εἴτε μάρτυρες, πάντα ταῦτα ὁμοῦ συλλαβών ἔχει μετά τοσαύτης ὑπερ- βολῆς, μεθ’ ὅσης οὐδείς ἐκείνων, ὅπερ ἕκαστος εἶχε καλόν ἐκέκτητο». (Ὁμιλία Α΄ εἰς τόν ἀπόστολον Παῦλον, Ἑ.Π. Migne, τ. 50, σελ. 473). Καί «…Ὁρᾷς πῶς πάντα προεώρα ἡ ἁγία καί θεία κεφαλή, ὁ τῶν Οὐρανῶν ὑψηλότερος, ὁ ψυχήν ἔχων πάντα ὁμοῦ περιλαβεῖν δυναμένην, ὁ τά πρῶτα κατέχων Παῦλος;» (Ὁμιλία ΝΕ΄, αὐτόθι, τ. 60, σελ. 381 § γ). Καί κατωτέρω, σελ. 392, ἐν τῇ ἑρμηνείᾳ εἰς τήν πρός Ρωμαίους: «…Καί γάρ ὑπέρ τόν ἥλιον ἔλαμψεν ἡ τούτου γλῶττα καί τῶν ἄλλων ἁπάντων ἐπλεονέκτησε τῷ τῆς διδασκαλίας λόγῳ». Παρίσταται μήπως ἀνάγκη καί ἄλλων ἀποδείξεων διά τήν ἐπί τοῦ ἐπιμάχου θέματος γνώμην τῶν μεγάλων πατέρων, οὕς τιμᾷ καί ἡ Ρωμαιοκαθολική Κοινότης;

Συνοπτικήν δέ περίληψιν τῶν προαναπτυχθέντων ἀποτελοῦσιν αἱ κατά τά ἔτη 1722 καί 1727 ἐκδοθεῖσαι ἀποφάσεις τῆς ἐν Κων/πόλει συγκληθείσης ἐνδημούσης συνόδου, τῆς πρώτης τῶν ὁποίων συμμετέσχον καί οἱ Πατριάρχαι Ἀντιοχείας Ἀθανάσιος καί Ἱεροσολύμων Χρύσανθος, τῆς δέ δευτέρας οἱ Πατριάρχαι Ἀντιοχείας Σίλβεστρος (1724-1766) καί Ἱε- ροσολύμων Χρύσανθος. Περί τῶν ἀποφάσεων τῶν συνόδων τούτων, ἐν τῷ προμνησθέντι συγγράμματι τοῦ μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου Παπαδοπούλου, σελ. 269-276, ἀναφέρονται τά ἀκόλουθα:

«Ἐν ἀρχῇ τοῦ ΙΗ΄ αἰῶνος εἶχεν ἐπιταθῆ ἡ λατινική προπαγάνδα με- ταξύ τῶν Ὀρθοδόξων τῆς Συρίας ἰδίως. Ὅθεν τῷ 1722 ὁ Πατριάρχης Κων- σταντινουπόλεως Ἱερεμίας Γ΄ (1716-26, 1732-33) συνεκάλεσεν ἐν Κωνσταντινουπόλει ἐνδημοῦσαν σύνοδον, ἧς συμμετέσχον ὁ Ἀντιοχείας Ἀθανάσιος Γ΄ (1686-1724), ὁ Ἱεροσολύμων Χρύσανθος (1707-1731) καί ἱκα- νοί τῶν μητροπολιτῶν τοῦ Πατριαρχείου Κων/πόλεως. Ἡ σύνοδος αὕτη συνέταξεν ἀναίρεσιν τῆς διδασκαλίας τῆς λατινικῆς Ἐκκλησίας, ἧς ἀναιρέσεως τό πρῶτον κεφάλαιον ἀνεφέρετο εἰς τό πολύκροτον «πρωτεῖον», ἀπέστειλε δέ τήν πρᾶξιν αὐτῆς ταύτην ὑπό τύπον ἐγκυκλίου, ἐν ἁπλουστέρᾳ γλώσσῃ, πρός τούς Ὀρθοδόξους τῆς Συρίας. Ἀπέδειξε διά λεπτομεροῦς ἐκθέσεως, ὅτι ὁ ἀπ. Πέτρος «δέν ἔγινε μοναχός (=μοναδικός) ἄρχων ἀπό τόν Χριστόν, ἀλλά καί οἱ ἄλλοι ἀπόστολοι, καθώς μαρτυρεῖ ἡ θεία Γραφή (Ψαλμ. ΙΗ΄ 4, Μάρκ. ΚΕ΄, Ἰω. Κ΄, 21). Προσαγαγοῦσα τά σχετικά χωρία, λέγει ἡ σύνοδος, ὅτι «ἐκ τούτων φανερόν γίνεται, ὅτι καθώς ὁ Πέτρος δέν ἦτο μονάρχης ἀναμεταξύ εἰς τούς ἀποστόλους, οὐδέ ὁ Πάπας δέν ἔχει καμμίαν πρόφασιν εὔλογον νά ἀντιποιῆται τήν ὑπερή- φανον αὐτήν μοναρχίαν, προβάλλοντας πώς εἶναι τοῦ ἁγίου Πέτρου διάδοχος, μάλιστα ὅπου καί ὅσα προνόμια εἶχεν ὁ ἅγιος Πέτρος, αὐτά ταῦτα ἔχουσι καί οἱ λοιποί ἅγιοι ἀπόστολοι». Εἰς ἀπόδειξιν τούτου προσάγει ὅτι οὗτοι κοινῶς ὅλοι ἐκλέγονται ὑπό τοῦ διδασκάλου Χριστοῦ (Ματθ. Δ΄ 19, ΙΘ΄, 28, Λουκ. ΣΤ΄, 13), κοινῶς ἀποστέλλονται εἰς τό βάπτι- σμα, κοινῶς παραδίδεται εἰς αὐτούς τό μυστήριον τῆς θείας εὐχαριστίας (Λουκ. ΚΒ΄ 19) καί κοινῶς λαμβάνουσι τήν ἐξουσίαν κατά πνευμάτων ἀκαθάρτων, ὡς καί τό λύειν καί δεσμεῖν τάς τῶν ἀνθρώπων ἁμαρτίας. Μετά τοῦτο ἀποκρούεται ἡ γνώμη τῶν Λατίνων, καθ’ ἥν ὁ Πέτρος ἦτο μόνος ἐπίσκοπος τῆς Οἰκουμένης, προσάγεται δέ τό ἑξῆς χωρίον τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου «τίνι τρόπῳ ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός καί θύρα εἴη καί ποιμήν; Θύρα μέν ἀνοίγων ἑαυτόν, ποιμήν δέ εἰσερχόμενος δι’ ἑαυτοῦ· ὅτι δέ ποιμήν ἐστι δέδωκε καί τοῖς ἑαυτοῦ μέρεσιν, ὅτι καί ὁ Πέτρος ποιμήν καί ὁ Παῦλος ποιμήν καί οἱ ἐπίλοποι τῶν ἀποστόλων ποιμένες καί οἱ καλοί ἐπίσκοποι ποιμένες»31 . Προσάγεται ἐφεξῆς χωρίον τοῦ Ἀμβροσίου Μεδιολάνων, καλοῦντος τούς ἀποστόλους πάντας «ἐπιτρόπους Χριστοῦ», εἰς ἀναίρεσιν τῆς γνώμης ὅτι μόνος ὁ Πέτρος ὑπῆρξεν ἐπίτροπος, ἤτοι ἀντιπρόσωπος Χριστοῦ, καί χωρίον τοῦ ἁγίου Χρυσοστόμου εἰς ἀναίρεσιν τῆς γνώμης, καθ’ ἥν μόνος ὁ Πέτρος ἐνεπιστεύθη τήν προστασίαν τῆς οἰκουμένης. Δι’ ἄλλων χωρίων τοῦ αὐτοῦ Πατρός καί τοῦ Κυπριανοῦ Καρχηδόνος ἡ σύνοδος ἀποδεικνύει ὅτι πάντες οἱ ἀπόστολοι εἶχον τήν αὐτήν χάριν καί δωρεάν καί ἦσαν ἰσότιμοι. Ἐξηγεῖ ἐφεξῆς ὅτι τό λεγόμενον ἐν τῇ Γραφῇ, ὅτι ἔδωκεν ὁ Κύριος τάς κλεῖς τῆς Βασιλείας τῶν οὐρανῶν, ἔχει μεταφορικήν σημασίαν. «Τά κλειδία δέν σημαίνουν ἄλλο, παρά τήν ἐξουσίαν καί πνευματικήν δύναμιν, διά τῆς ὁποίας λύοντες οἱ πνευματικοί τάς τῶν ἐξομολογουμένων καί μετανοούντων ἁμαρτίας ἀνοίγουσι τούς οὐρανούς καί εἰσέρχονται, καθώς πάλιν δένοντες κανονικῶς τούς ἀνθρώπους, κλείουσι τούς οὐρανούς καί δέν δύνανται νά εἰσέλθουν». Τό συμπέρασμα τοῦτο κατοχυροῖ ἡ σύνοδος διά τῶν χωρίων τῶν Πατέρων. Ἀξιοσημείωτον εἶναι τό χωρίον τοῦ ἁγίου Θεοδώρου Στουδίτου: «Μανθάνω ὅτι ἐν Ρώμῃ καί τάς κλεῖς τοῦ κορυφαίου τῶν ἀποστόλων διά τιμῆς ἄγουσι· καίτοι γε ὁ Κύριος οὐ κλεῖς αὐτῷ δίδωσιν αἰσθητάς, ἀλλά τάς διά λόγου εἰς τό δεσμεῖν καί λύειν»32 . Ὡς δέ παρατηρεῖ ἡ σύνοδος, τό «σοί δώσω τάς κλεῖς» ὑπῆρξεν ἐπαγγελία τοῦ Κυρίου πρός τόν Πέτρον (δέν εἶπε «σοί δίδωμι») ἐκπληρωθεῖσα μετά τήν Ἀνάστασιν, ὅτε τῷ Πέτρῳ καί τοῖς λοιποῖς «ἐνεφύσησε καί λέγει αὐτοῖς: Λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον, ἄν τινων ἀφῆτε κλπ.». Ὁ ἱερός Αὐγουστῖνος ἐσημείωσε τό ἀνωτέρω χωρίον ἑρμηνεύων «τάς κλεῖς οὐχί ἑνί, ἀλλά τῇ ἑνότητι ἔδωκεν ὁ Χριστός» (κυρίως: «Has claves non homo unita sed unitas accepit ecclecia». Jerm 295). Καί ὁ Θεοφύλακτος. «Εἰ γάρ καί πρός Πέτρον μόνον εἴρηται τό δώσω σοι, ἀλλά πᾶσι τοῖς ἀποστόλοις δέδοται»33 .

«Περαιτέρω ἡ σύνοδος ἑρμηνεύει τό χωρίον «Σύ εἶ Πέτρος καί ἐπί ταύτῃ τῇ πέτρᾳ, οἰκοδομήσω μου τήν Ἐκκλησίαν», ἀποδεικνύουσα, ὅτι ὑπό τήν πέτραν νοεῖται ἡ ὁμολογία τοῦ Πέτρου, ὡσαύτως τό χωρίον «ποίμαινε τά πρόβατα μου», ἀποδεικνύουσα, ὅτι ποιμένες ἦσαν καί οἱ ἄλλοι ἀπόστολοι καί οἱ διάδοχοι αὐτῶν, οὐχί δέ μόνος ὁ Πέτρος. Τό ρηθέν εἰς τόν Πέτρον «ποίμαινε τά πρόβατα μου» νοεῖται διά πάντας τούς ἀποστόλους, ὡς καί τό «ἐγώ δέ ἐδεήθην ὑπέρ σοῦ ἵνα μή ἐκλίπῃ ἡ πίστις σου» νοεῖται δι’ ὅλους τούς ἀποστόλους, ἐπίσης καί δι’ ὅλην τήν τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίαν. «Μάλιστα δέ ἐπειδή ὁ μακάριος Πέτρος διά τῆς ἀρνήσεως ἐξέπεσεν ἀπό τήν τιμήν καί ἀξίαν τῆς ἐπισκοπῆς, διά τοῦτο ὁ Χριστός πρῶτος μέ τήν τριττήν ἐρώτησίν του ἰάτρευσε τήν πληγήν τῆς ἀρνήσεως καί ἀκολούθως πάλιν τοῦ ἐνεχείρησε τήν ποιμαντικήν ἐξουσίαν, ἰδίως εἰς αὐτόν λέγων, «ποίμαινε τά πρόβατά μου», καθώς ὁ Χρυσόστομος ‘Ιωάννης ἑρμηνεύων τό ΚΑ΄ τοῦ κατά Ἰωάννην λέγει» «…ἅμα δέ καί δεικνύς αὐτῷ ὅτι χρή θαρρεῖν, λοιπόν ὡς τῆς ἀρνήσεως ἐξεληλαμένης, ἐγχειρίζεται τήν προστασίαν τῶν ἀδελφῶν».

Προσάγουσα τά χωρία τῆς Γραφῆς, ἐν οἷς ὁ Κύριος ἀπαγορεύει εἰς τούς μαθητάς νά λέγωνται διδάσκαλοι ἤ καθηγηταί καί νά ἐξουσιάζωσι τῶν ἀδελφῶν (Ἰωάν. ΙΓ΄ 13, Ματθ. ΚΓ΄ 8, 9, 20, 25), λέγει, ὅτι ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὡς καί οἱ λοιποί ἀπόστολοι, ἦσαν ἰσότιμοι πρός τόν Πέτρον (ἄλλως δέν θά ἠδύνατο ὁ Παῦλος νά ἐλέγξῃ τόν Πέτρον ἐνώπιον πάντων (Γαλ. 2, 11, 14). Ἑρμηνεύουσα τό χωρίον «Σίμων, Σίμων, ἰδού ὁ Σατανᾶς ἐξῃτήσατο ὑμᾶς τοῦ συνιάσαι ὡς τόν σῖτον· ἐγώ δέ ἐδεήθην περί σοῦ ἵνα μή ἐκλίπῃ ἡ πίστις σου· καί σύ ποτέ ἐπιστρέψας στήριξον τούς ἀδελφούς σου» (Λουκ. ΚΒ΄ 32), διδάσκει ὅτι «ὁ κοινός ἐχθρός Διάβολος θέλοντας νά βλάψῃ καί νά σκανδαλίσῃ ὄχι μόνον τόν Πέτρον, ἀλλά καί τούς λοιπούς ἀποστόλους, καί νά σηκώσῃ τήν ὑποταγήν καί τήν ἀγάπην ὅπου εἶχον εἰς τόν Χριστόν, καθώς τό ἔκαμεν εἰς τόν Ἰούδαν, διά τοῦτο λέγει ὁ Χριστός «ἐξῃτήσατο ὑμᾶς τοῦ συνιάσαι». Καί ἐπειδή πάλιν, ὅταν ἠρώτησεν ὁ Χριστός τούς ἀποστόλους «ὑμεῖς δέ τίνα μέ λέγετε εἶναι» ἀποκριθείς πρῶ- τος ὁ Πέτρος εἶπε: «Σύ εἶ ὁ Χριστός ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ τοῦ ζῶντος», δι’ αὐτήν τήν πίστιν καί τήν ὁμολογίαν εἶπεν ὁ Χριστός «ἐγώ παρεκάλεσα ἵνα μή ἐκλίπῃ ἡ πίστις σου», ἡ ὁποία καί ποτέ δέν ἔλειψε οὔτε θά λείψῃ ἀπό τήν θείαν Του Ἐκκλησίαν. Καί πάλιν, ἐπειδή ὁ Χριστός ὡς καρδιογνώστης προγνωρίζοντας τόν ξεπεσμόν καί τήν ἄρνησιν τοῦ μακαρίου Πέτρου, ὅπου ἔμελλεν ὕστερον νά πάθῃ, τοῦ προεῖπεν ὅτι «καί σύ ποτε ἐπιστρέψας», ἤγουν ἐπίστρεψον διά μετανοίας καί πικρῶν δακρύων, ἤγουν ὅταν ἐπιστρέψῃς, καί μετανοήσῃς διά τό ἁμάρτημα αὐτό τῆς ἀρνήσεως, στήριξον τούς ἀδελφούς σου, εὐγάνοντάς τους δηλαδή ἀπό κάθε ἀμφιβολίαν, ὅπου ἔχουν, διά λόγου σου· βεβαίωσέ τους νά μένωσιν εἰς τήν αὐτήν ἀγάπην καί τήν πίστιν, ὅπου ἔχεις καί σύ πρός ἐμέ. Τοιαύ- την ἔvvoιav ἔχει τό «στήριξον», ἤγουν στηριγμόν καί νουθεσίαν καί παραγγελίαν καί συμβουλήν, οὐχί ἀρχήν καί ἐξουσίαν καί κυριότητα τοῦ Πέτρου πρός τούς ἄλλους ἀποστόλους, καθώς οἱ Λατῖνοι λέγουσιν, ὅτι μόνον εἰς τόν Πέτρον ἐδόθη νά στηρίξῃ καί νά βεβαιώσῃ τούς ἄλλους ἀποστόλους, καί ἀκολούθως ὁ Πάπας τούς ἄλλους Πατριάρχας, καί μέ τόν τρόπον τοῦτον σπουδάζουσι νά τοῦ δώσουν μίαν τυραννικήν μοναρχίαν. Καί ἄν ὁ Πέτρος ἦτο τοιοῦτος, καθώς λέγουσιν οἱ Λατῖνοι, ὅπου αὐτός νά βεβαιώνῃ τά χαρίσματα τοῦ Χριστοῦ πρός τούς ἀποστόλους καί χωρίς τήν βεβαίωσιν ἐκείνην νά μή ἔχωσι κῦρος καί ἰσχύν, ἀκολουθεῖ ὁ Πέτρος νά ἦτον οὐ μόνον τῶν λοιπῶν ἀποστόλων πρῶτος, ἀλλά καί τοῦ Χριστοῦ ἀνώτερος, τό ὁποῖον, οὐδείς νοῦν ἔχων ἤθελε τολμήσῃ νά εἰπῇ. Ἀλλά καί ἀπό τάς Πράξεις τῶν ἀποστόλων, τάς ὁποίας ἔγραψεν ὁ ἅγιος Λουκᾶς, γίνεται φανερόν ὅτι ὁ μακάριος Πέτρος δέν εἶχε καμμίαν ἐξουσίαν καί αὐθεντίαν ἐπάνω εἰς τούς ἁγίους Ἀποστόλους, ἀλλά μόνον νά εἶναι πρῶτος τῇ τάξει καί τῇ πρωτοκαθεδρίᾳ. Ἐκθέτουσα τό γεγονός τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ματθίου (Πράξ. 1, 15 ἑξ.) ἀποδεικνύει ἡ σύνοδος, ὅτι ὁ Πέτρος «δέν ἦτο μονάρχης, μήτε ἐξουσιαστής, ἀλλ’ ἕνας τῆς συνόδου καί πρῶτος τῇ τάξει». Τό αὐτό ἀπο- δεικνύει καί ἐξ ἄλλων γεγονότων (Πράξ. Δ΄ 35, ΣΤ΄ 2 καί ΣΤ΄ 11, ΚΒ΄ 15, 23). Ὅτι δέ δέν ἦσαν ὑποκείμενοι οἱ ἀπόστολοι εἰς τόν Πέτρον, μαρτυρεῖ τό γεγονός ὅτι ὁ Παῦλος, ὁ Ἰωάννης, ὁ Ἰάκωβος, ὁ Ἰούδας, ἔγραψαν τάς ἐπιστολάς των ἀνεξαρτήτως τοῦ Πέτρου. Ὅτι ἐπίσης ὁ Πέτρος δέν ἦτο ἀνώτερος βασιλέων, ὡς ἰσχυρίζονται οἱ Λατῖνοι, μαρτυρεῖ ἡ προτροπή αὐτοῦ πρός τούς πιστούς ὅπως ὑποτάσσωνται τοῖς ἄρχουσι (Α΄ Πέτρ. Β΄ 13-15), ὁμοίως καί ἡ τοῦ Παύλου (Ρωμ. ΙΓ΄ 1-4). «Ἄν ὁ Πέτρος λοιπόν καί οἱ λοιποί ἀπόστολοι ἦσαν ὑποτεταγμένοι εἰς τάς ἐξουσίας τάς κοσμικάς, πῶς ἀποτολμῶσιν οἱ διάδοχοι τοῦ Πέτρου νά λέγουν, ἡμεῖς ὁρίζομεν μόνοι καί ἐξουσιάζομεν καί κρίνομεν τάς βασιλείας τοῦ κόσμου καί διαμοιράζομεν τάς ἐξουσίας καί κυβερνῶμεν ὄχι μόνον τά ἐκκλησιαστικά, ἀλλά καί τά πολιτικά; Ἀλλά καί ὅσα ἄλλα προνόμια δίδουσι σήμερον οἱ Παπισταί εἰς τόν Πάπαν καί μέ πολλήν ἀδιακρισίαν, φαίνεται φανερά, ὅτι εἶναι ἐκτός πάσης εὐσέβειας καί φρονήσεως ὑγιοῦς. Καί πρῶτον μέν τόν ὀνομάζουσι Θεόν ἐπί γῆς, τό ὁποῖον κανένας θεοσεβής ποτέ δέν τό ἐδέχθηκε, ἀλλ’ ὡς βλάσφημον καί ἀντίθετον φωνήν τό ἀποφεύγουσι…».

«Ἡ σύνοδος ἐφεξῆς ἐλέγχει τούς Λατίνους μοναχούς, οἵτινες παρά τῶν ἐξομολογουμένων ἀπῄτουν πίστιν εἰς τόν Πάπαν, ἀποδεικνύει δέ τελείως ἀβάσιμον καί ψευδῆ τόν ἰσχυρισμόν τῶν Λατίνων περί τοῦ ἀλαθήτου τοῦ Πάπα, ὑπομιμνῄσκουσα ὅτι πολλοί Πάπαι περιέπεσαν εἰς αἵρεσιν. Ἐπίσης ἀναιρεῖ τόν ἰσχυρισμόν ὅτι ὁ Πάπας εἶναι ἀνώτερος τῶν συνόδων, παραπέμπουσα εἰς τήν ἀποστολικήν σύνοδον (Πράξ. ΙΕ΄ 6 ἑξ.) καί εἰς ἄλλα γεγονότα τῶν Πράξεων, ἐξ ὧν καταφαίνεται ὅτι ὁ Πέτρος ὑπετάσσετο εἰς τήν Ἐκκλησίαν. Προσάγουσα τόν 39 Ἀποστολικόν Κανόνα ἀποδεικνύει ὅτι οἱ σύνοδοι ἦταν ὑπέρτεραι παντός ἐπισκόπου. Εἰδικώτερον δέ προσάγει παραδείγματα Παπῶν τῆς Ρώμης καθαιρεθέντων ἤ ἀθῳωθέντων ὑπό συνόδων. Τέλος βάσει τοῦ 28 Κανόνος τῆς Δ΄ Οἰκουμενικῆς. συνόδου, τοῦ 36 τῆς ΣΤ΄ καί τῆς 131 Νεαρᾶς τοῦ Αὐτοκράτορος Ἰουστινιανοῦ Α΄, ἡ σύνοδος ἀποδεικνύει, ὅτι «ἀπό τάς συνόδους ἔλαβε τό πρωτεῖον τῆς τάξεως ἡ παλαιά Ρώμη διά τήν βασιλείαν καί οὐχί διά τόν Πέτρον».

«Οὕτω διά ἀναντιρρήτων μαρτυριῶν ἔκ τε τῆς ἁγίας Γραφῆς καί τῆς Ἱερᾶς παραδόσεως τῆς Ἐκκλησίας ἡ Ὀρθόδοξος σύνοδος τοῦ 1722 κατέρριπτε πάντα τά σοφιστεύματα, δι’ ὧν ἐζητεῖτο νά ὑποστηριχθῇ τό Παπικόν πρωτεῖον. Κατά μῆνα Φεβρουάριον τοῦ 1727 νέα σύνοδος ἐνδημοῦσα συνεκροτήθη ἐν Κων/πόλει ὑπό τοῦ Πατριάρχου Παϊσίου Β΄ κατά τήν πρώτην αὐτοῦ Πατριαρχίαν (1726-1732) τῇ συμμετοχῇ τοῦ Σιλβέστρου Ἀντιοχείας (1724-1766), τοῦ Χρυσάνθου Ἱεροσολύμων καί δώδεκα Μητροπολιτῶν τοῦ Οἰκουμενικοῦ θρόνου, ἥτις σύνοδος ἐξέδωκεν Ὁμολογίαν πίστεως τῆς Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας34. Ἐν τῇ ἀρίστῃ ταύτῃ ἀπό πάσης ἐπόψεως Ὁμολογίᾳ ἐκτίθεται ἡ διδασκαλία τῆς Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας καί θετικῶς καί ἐν ἀντιθέσει πρός τήν τῆς Ρωμαϊκῆς Κοινότητος. Τό ια΄ κεφ. ἔχει ὡς ἑξῆς: «Οὐδεμίαν ἄλλην οὖν τινα κεφαλήν ἀποδέχεσθαι ἐν αὐτῇ τῇ Ἀνατολικῇ Ἐκκλησίᾳ, εἰμή τόν Κύριον ἡμῶν Ἰησοῦν Χριστόν μόνον παρά τοῦ Πατρός δοθέντα κατά πάντα τῇ Ἐκκλησίᾳ καί θεμέλιον τόν αὐτόν, κατά τόν μακάριον ἀπόστολον φάσκοντα, «θεμέλιον ἄλλον οὐδείς δύναται θεῖναι παρά τόν κείμενον, ὅς ἐστι Ἰησοῦς Χριστός (Α΄ Κορ. Γ΄ 11) καί αὐτός ἐστιν «ἡ κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας» (Ἐφεσ. Ε΄ 23). Τόν δέ Πάπαν τῆς Ρώμης οὐ κεφαλήν ἡγεῖσθαι τῆς ἁγίας Καθολικῆς Ἐκκλησίας, ἀλλά, μέλος ὄντα, ὑποκεῖσθαι ταῖς συνόδοις, καί ὡς δυνάμενον ἁμαρτῆσαι (οὐ μόνον ὡς ἄνθρωπον ἁπλῶς, ἀλλά καί ἀπ’ αὐτῆς τῆς καθέδρας διδάσκοντα) τοῦ ὀρθοῦ καί τοῦ ἀληθοῦς, κρίνεσθαί τε καί ἀνακρίνεσθαι καί διορθοῦσθαι καί παιδείαις Ἐκκλησιαστικαῖς ὑποβάλλεσθαι, ὅτε τύχοι ἄν πταῖσαι, ὑπό τῆς Ἱερᾶς συνόδου, ὡς μέλος ὤν, οὐ κεφαλή τῆς ἁγίας Καθολικῆς Ἐκκλησίας, καί τοῦτο δέ ὁπηνίκα συμφρονῇ τοῖς λοιποῖς ἁγιωτάτοις Πατριάρχαις ἐν τοῖς περί εὐσεβείας καί πίστεως λόγοις καί τά αὐτά δοξάζων ᾖ δόγματα τῆς καθόλου τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας, οὐ μήν δέ ὅταν σχισματικά ἐστι καί ξένα καί ἀλλότρια καί ἀπᾴδοντα τῇ εὐσεβεία φρονῇ· τότε γάρ οὐδ’ ὡς μέλος αὐτόν ἀποδέχεσθαι χρή. Ὅσα δέ ὑπέρογκα καί φορτικά αὐχήματα προσοικειοῦσιν αὐτῷ τινες, τό εἶναι δηλ. ὑπεράνω κανόνων καί νόμων καί τό ἄπταιστον καί ἀναμάρτητον καί τό πάντας τούς ἄλλους ἀρχιερεῖς αὐτῷ ὑποκεῖσθαι καί αὐτόν μόνον ἐπίτροπον εἶναι καί ἐκπρόσωπον τοῦ Χριστοῦ, καθολικόν εἰς πάντα καί πάντας, τήν κεφαλήν ὁρατήν, ἀντί τοῦ Σωτῆρος ἡμῶν, τῆς Καθολικῆς Ἐκκλησίας καί ὅσα τούτοις συγγενῆ καί παραπλήσια, λῆρον ἡγεῖσθαι μακρόν καί κολακείας ψυχοβλαβοῦς ἐφευρήματα καί ἠπατημένης διανοίας γεννήματα».

Ταῦτα ἐν συνόψει περιέχουσιν αἱ ρηθεῖσαι ἱστορικαί ἀποφάσεις τῆς ἐν Κων/πόλει ἐνδημούσης συνόδου, ἀπηχοῦσαι τήν γνώμην ἁπάσης τῆς Μιᾶς, Ἁγίας, Ὀρθοδόξου, Καθολικῆς καί Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας καί ἐξαντλοῦσαι τό ἐπίμαχον θέμα ἀπό πάσης πλευρᾶς. Εἰς τά ἀμάχητα ὅμως τῶν ἀποφάσεων τούτων ἐπιχειρήματα, ἅτινα τόσον ἀπό Γραφικῆς ἐπόψεως, ὅσον καί ἐξ ἐπόψεως Κανονικοῦ Δικαίου ἐκτενέστερον ἀναπτύσσομεν, καλόν θεωροῦμεν νά προσθέσωμεν καί τά ἀκόλουθα:

α. Ἐάν ὁ ἀπόστολος Πέτρος ἦτο ὁ ὁρατός ἐκπρόσωπος τοῦ Κυρίου καί ὁ ὁρατός ἀρχηγός τῆς Ἐκκλησίας, πῶς ἐδόθη ὑπό τοῦ Κυρίου ἡ «Ἀποκάλυψις» εἰς τόν Ἰωάννην, «…ἵνα δείξῃ τοῖς δούλοις αὐτοῦ ἅ δεῖ γενέ- σθαι ἐν τάχει…» (Ἀποκ. Α΄ 1) καί οὐχί εἰς τόν ἐκπρόσωπόν Του, καί πῶς ἔδωκε τάς «εἰδικάς» ἐντολάς Του ὁ Κύριος πρός τούς ἐπισκόπους- ἀγγέλους τῶν ἑπτά Ἐκκλησιῶν (Ἀποκ. Β΄-Γ΄) διά τοῦ Ἰωάννου καί οὐχί διά τοῦ ὁρατοῦ ἐκπροσώπου Του καί τῆς ὁρατῆς κεφαλῆς… τῆς Ἐκκλησίας;35

β. Πῶς ὑπό τῆς ἀδιαιρέτου Ἐκκλησίας δέν προετάχθησαν ἐν τῇ Κ.Δ. τιμητικῶς αἱ ἐπιστολαί τοῦ ἀποστόλου Πέτρου τῶν ἐπιστολῶν τοῦ ἀποστόλου Παύλου καί Ἰακώβου, ἀλλ’ ἐτέθησαν κατά σειράν μετά τήν ἐπιστολήν τοῦ Ἰακώβου;

γ. Ἐάν ὁ ἐπίσκοπος Ρώμης προωρίζετο ὑπό τοῦ Θεοῦ νά εἶναι ὁ ὁρατός ἐκπρόσωπος τοῦ Κυρίου καί ἀρχηγός καί κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας, πῶς ἐδό- θη ὑπό τοῦ Κυρίου ἰδιαιτέρα εὐλογία εἰς τό Ἑλληνικόν ἔθνος – μετά τήν ἔκπτωσιν τοῦ Ἰουδαϊσμοῦ; Πῶς δηλ. ἦτο δυνατόν νά εὐλογηθῇ ἰδιαιτέρως ὑπό τοῦ Θεοῦ (ἐν τῇ ἀπείρῳ Αὐτοῦ περί πάντων προγνώσει) τό Ἑλληνικόν ἔθνος, ἀρχηγός δέ τῆς Ἐκκλησίας Του καί ὁρατός ἐκπρόσωπος τοῦ Κυρίου νά ὁρισθῇ Λατῖνος; Μήπως δέν προεγνώριζεν ὁ Θεός τήν μέχρι καί τῆς σήμερον παράτασιν τῆς μεταξύ τῶν δύο ἱστορικῶν ἐθνῶν διαμάχης, μέ τά ἀπερίγραπτα, διά μέσου τῶν αἰώνων, κακουργήματα τῶν Λατίνων εἰς βά- ρος τοῦ Ἐλληνισμοῦ, ἐμπνευσταί, ἀλλά καί διατάκται τῶν ὁποίων ὑπῆρξαν πάντοτε, κατά τήν μεταχριστιανικήν ἐποχήν, οἱ κατά καιρούς Πάπαι;

δ. Πῶς ἦτο δυνατόν νά γραφῶσι τά Ἱ. Εὐαγγέλια, αἱ Πράξεις καί αἱ ἐπιστολαί τῶν ἀποστόλων καί ἡ «Ἀποκάλυψις» εἰς τήν Ἑλληνικήν36 γλῶσσαν, ἐφόσον ἡ «Ρωμαϊκή Ἐκκλησία» θά ἦτο προωρισμένη νά προΐσταται τῆς ὅλης Ἐκκλησίας (ὁ δέ ἡγούμενος αὐτῆς, τῆς λατινικῆς γλώσσης ποιούμενος χρῆσιν, ἔμελλε νά εἶναι ἡ κεφαλή καί ὁ καθολικός ἡγούμενός της), ὡσαύτως δέ πῶς τοῦ ἀρχικοῦ καί τοῦ τελευταίου γράμματος τοῦ Ἑλληνικοῦ καί πάλιν ἀλφαβήτου (τοῦ Α καί Ω) ἐποιήσατο χρῆσιν αὐτός ὁ Κύριος, ἵνα χαρακτηρίσῃ Ἑαυτόν – ὡς ἄπειρος καί αἰώνιος Λόγος – ὡς «τήν ἀρχήν καί τέλος τοῦ παντός;» (Ἀποκαλ. Α΄ 8).

Εἰς τά ἐρωτήματα ταῦτα δέν θά καταστῇ ἀσφαλῶς ποτέ δυνατόν νά ἀπαντήσῃ ὁ Παπισμός. Ἀλλ’ ἐπί πᾶσι τούτοις, δέον νά ἐπαναλάβωμεν ὅτι «Ἐκκλησίαν» ἵδρυσεν ὁ Κύριος (Ματθ. ΙΣΤ΄ 18) καί οὐχί «μοναρχίαν» ἤ «ἀπολυταρχίαν…». Καί τήν «ἐτυμολογίαν» δέ, τήν «ἔννοιαν» ἁπλῶς τῆς λέξεως ταύτης ἐάν ἐπρόσεχον οἱ ἀπολογηταί τοῦ Παπισμοῦ καί δή οἱ Ἕλληνες τοιοῦτοι, θά ἦσαν ὑποχρεωμένοι νά ὁμολογήσωσιν ὅτι αὕτη σημαίνει «τελείαν Δημοκρατίαν, μέ πολίτευμα καί σύστημα διοικήσεως ἀπολύτως δημοκρατικόν-συνοδικόν, καί οὐδέποτε «μοναρχικόν, ἀπολυταρχικόν, δεσποτικόν». Τήν ἐκ τῶν ἄνω δέ πρός τά κάτω ἱεραρχίαν καί τήν κατά τάξιν διαβάθμισιν τῆς πνευματικῆς ἡγεσίας τοῦ σώματος – ὀργανισμοῦ τῆς Ἐκκλησίας περιγράφων ὁ ἀπόστολος Παῦλος, γράφει σαφῶς τά ἐν τῇ Α΄ Κορ. ΙΒ΄ 28 ἀναφερόμενα, «Καί οὕς μέν ἔθετο ὁ Θεός ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ πρῶτον ἀποστόλους, δεύτερον προφήτας, τρίτον διδασκάλους, ἔπειτα δυνάμεις… κλπ.». Οὐδαμοῦ ἀναφέρει αὐτός τε, ὅπως καί ἡ Κ.Δ. ἐν τῷ συνόλῳ της, περί ὑπεραποστόλου τινος ἤ ὑπερπροφήτου, ἤ τοποτηρητοῦ καί ἀντιπροσώπου τοῦ Κ. ἡ Ἰ. Χριστοῦ καί περί «ὁρατῆς» καί «ἀοράτου» κεφαλῆς τῆς Ἐκκλησίας. Διότι ἡ Ἐκκλησία εἶναι μία καί ἑνιαία, ἐπί γῆς καί ἐν οὐρανοῖς, καί μίαν ἔχει κεφαλήν, τόν Κ. ἡ. Ἰ. Χριστόν (Ἐφεσ. Α΄ 22, Ε΄ 23, Κολ. Α΄ 18).

Leave a reply

Your email address will not be published.