Dlaczego prezbiter oznacza prosforę znakiem męki Chrystusa?

 
 

Dlaczego prezbiter oznacza prosforę znakiem męki Chrystusa?

W czasie Proskomidii, Chleb Eucharystyczny mimo oddzielenia go z całości, wciąż pozostaje jedynie chlebem. Uzyskuje jednak nową cechę – jest poświęcony Bogu; staje się ofiarą, albowiem przedstawia Naszego Pana w czasie pierwszego etapu Jego ziemskiego życia, kiedy Sam przygotowywał się, do tego by stać się ofiarą. Chrystus w momencie swoich narodzin, został przeznaczony na ofiarę Panu, albowiem pierworodny syn, zgodnie z Prawem, musiał być ofiarowany Bogu. Ból, który Chrystus cierpiał na Krzyżu, i śmierć, którą pokonał, były już sygnalizowane w Starym Testamencie. Dlatego prezbiter w momencie przygotowania prosfory, jeszcze przed jej przyniesieniem do świątyni, oznacza ją symbolem męki Pańskiej. W jaki sposób to czyni? Spośród wszystkich chlebów, te które mają być przeznaczone na ofiarę liturgiczną, oznaczane są znakiem męki i śmierci Zbawiciela.

Image1

Czynność ta, jest podyktowana koniecznością (odpowiednim przygotowaniem chleba na ofiarę), jak również symboliką. Przygotowanie prosfor wpisuje się bowiem w ogólny schemat czynności liturgicznych, które mają również przedstawić cierpienia Chrystusa i Jego śmierć.

Ta praktyka, symbolicznego wspomnienia bądź prorokowania, jest znana od najdawniejszych czasów. Prorocy, którzy chcieli przepowiedzieć Żydom przyszłą niewolę, publicznie pętali się węzami. Znacznie później, w ten sam sposób zachowywał się Agabos, symbolizując uwięzienie Apostoła Pawła. Również przekazane nam zostało przez Bogiem natchnionych Ojców, że kiedy jednego z nich spytano, jakim jest mnichem, nie odpowiedział słowami, lecz zdjął swój płaszcz i go zdeptał. Rzeczywiście, śmierć Pana naszego, i cały Boski plan zbawienia, został przepowiedziany przez proroków nie tylko słowami, lecz również czynami, w takim powiem celu Bóg zesłał na nich objawienie. Tak więc morskie fale, rozdzielone laską Mojżesza, gorejący krzyż, który się nie spalił, Izaak, który był prowadzony przez ojca na ofiarę Panu, i wiele innych obrazów, stanowią od najwcześniejszych czasów symbole wielkiej tajemnicy.

W analogiczny sposób, za pomocą słów bądź gestów, prezbiter wyraża wszystko to, co zostało objawione o uroczystej ofierze; ogranicza go jedynie ograniczoność tych środków przekazu. Prezbiter w czasie Proskomidii ukazuje więc męki Chrystusa, Jego śmierć, to w jaki sposób był przebity włócznią Jego bok, i jak – o czym mówi Ewangelia – krew i woda wypłynęły z Jego rany. Zasadniczym celem, dla którego czynności te są sprawowane, jest – jak to wcześniej wytłumaczyłem – przypomnienie nam tego, iż te mistyczne wydarzenia były głoszone i niosły świadectwo wcześniej – symbolizowane przez proroctwa i obrazy. Tak jak prosfora nosi na sobie symbole ofiary, jeszcze przed tym, jak zostanie wniesiona jako dar Bogu. Po drugie, czynności dokonane przez kapłana, pokazują nam, iż to właśnie ten chleb, będzie przemieniony w prawdziwy Chleb, którym jest Chrystus ukrzyżowany i złożony w ofierze. Wreszcie, ponieważ w naszych umysłach wspominamy śmierć Pana Naszego, celem czynności sprawowanych nad chlebem jest utwierdzeniem nas w przekonaniu, iż żaden element boskiej historii odkupienia nie został pominięty. Pełne wyrażenie zbawczego dzieła Chrystusa, którego nawet chór tysięcy głosów, nie jest w stanie w pełni wyrazić, prezbiter próbuje wyrazić za pomocą słów i czynności.

Komentarz Boskiej Liturgii św. Jana Chryzostoma” św. Mikołaj Kabasilas

Dodaj komentarz

Your email address will not be published.