Czynności sprawowane nad chlebem

 
 

Czynności sprawowane nad chlebem

Ponieważ właściwym jest, iż powinniśmy wspominać Pana w sposób, jaki ukazałem powyżej, prezbiter po wypowiedzeniu słów: „Na pamiątkę Pana i Boga i Zbawiciela naszego Jezusa Chrystusa”, rozpoczyna obrzęd, który symbolizuje Ukrzyżowanie i Śmierć Chrystusa. Wycinając z prosfory Chleb Eucharystyczny, wspomina słowa, którymi starotestamentowi prorocy przepowiedzieli męki Zbawiciela: „Jak Owca był na rzeź prowadzony”. Prezbiter okazuje symbolikę tego proroctwa zarówno poprzez wypowiadane słowa, jak i czynności. Odcinani fragmentu prosfory ma praktyczny wymiar, gdyż tym samym pozwala przygotować Chleb Eucharystyczny. Czynność ta ma również znaczenie symboliczne – przedstawia przejście naszego Pana przez świat drogą, która prowadzi Go do Jego Ojca. Droga ta wiedzie przez śmierć, którą nasz Zbawiciel pokonuje i o której Sam mówi: „opuszczam świat i idę do Ojca”.

Aby przygotować Chleb Eucharystyczny, prezbiter kilkukrotnie czyni nacięcia włócznią, również słowa proroctw, podzielone są na fragmenty, korespondujące z tą czynnością. Powoduje to, iż każdemu nacięciu włócznią prosfory, odpowiada fragment proroctwa. W ten sposób ten Chleb zostaje oddzielony od innych chlebów, albowiem pomimo iż łączy je podobieństwo zewnętrzne, dzieli je przeznaczenie. Chleb Eucharystyczny przeznaczony jest na ofiarę Bogu i będzie używany w sprawowaniu Najświętszej Ofiary. W ten sposób symbolicznie Pan został oddzielony od całej ludzkości; tej ludzkości, której – z powodu Swojej miłości – przyjął naturę. „Jak Owca był na rzeź prowadzony” i dlatego „zgładzono Go z krainy żyjących”. Prezbiter kontynuuje wycinanie Chleba Eucharystycznego z prosfory, uzupełniając swoją czynność kolejnymi wersami proroctwa.

Przygotowany Chleb Eucharystyczny zostaje przez kapłana położony na patenie, następnie słyszymy słowa odnoszące się bezpośrednio do ofiary i śmierci naszego Zbawiciela. „Ofiarowany jet Baranek Boży, który bierze grzech świata, za życie świata i zbawienie”. Zarówno słowa, jak i czynności kapłana, ukazują przyczyny śmierci Chrystusa. Prezbiter nacina Chleb Eucharystyczny na znak krzyża, zaświadczając w ten sposób, iż ofiara została dokonana. Następnie przebija włócznią jego prawy bok – to nacięcie symbolizuje ranę zadaną Chrystusowi na Krzyżu. Dlatego w Cerkwi, mały metalowy nóż nazywany jest włócznią i jest ukształtowany właśnie na jej wzór. Gdy prezbiter przywołuje te wydarzenie, powtarza słowa Ewangelisty: „jeden z żołnierzy włócznią przebił Mu bok”. Również krew i woda, które wypłynęły z rany Zbawiciela są wspomniane w tym momencie przez kapłana: prezbiter wlewa do kielicha wspólnie wino i wodę, wypowiadając słowa: „a natychmiast wypłynęła krew i woda”.

Komentarz do Boskiej Liturgii św. Jana Chryzostoma” św. Mikołaj Kabasilas

Dodaj komentarz